Hồng Vệ Binh đào mồ Khổng Tử
Nhóm Việt Critical Thinkers / VCT · bài gốc · nguồn cuối bài: “Nhật Ký Yêu Nước”
Bài tổng hợp về phong trào “phá tứ cựu” (phá bốn thứ cũ) trong Cách mạng Văn hóa Trung Quốc — khởi xướng bởi Mao Trạch Đông từ tháng 5/1966, nhiều người cho rằng để Mao giành lại quyền lực sau thất bại Đại Nhảy vọt. Ghi lại đây như tư liệu lịch sử được lưu truyền:
Mồi lửa
- 1964: Hồ Kiều Mộc nhờ Mao sửa thơ «Tẩm viên xuân»; Mao phê gay gắt — quét sạch mộ cổ xong mới gọi là đủ, “chỉ đào mấy đống xương tàn thì quá khinh địch”.
- Tỉnh Chiết Giang phá ngay mộ Vu Khiêm, Trương Cang Thủy, Từ Tích Lân, Cầu Thiệu, Doãn Duy Tuấn…
- 01/06/1966: xã luận Nhân dân Nhật báo kêu gọi bài trừ tư tưởng/văn hóa/phong tục/tập quán cũ → Hồng vệ binh khắp nước đập chùa, đốt sách, đào mộ thiêu xương phổ biến.
Khổng miếu ở Khúc Phụ
Khổng miếu từng được mọi triều đại tôn kính — Mông Nguyên, Mãn Thanh, cả quân Nhật chiếm đóng đều không đụng đến. Cách mạng Văn hóa là ngoại lệ.
- Kang Sinh vẽ “bức họa ấn tượng”, chỉ thị cho Đàm Hậu Lan (ĐH Sư phạm Bắc Kinh): “thứ gì nên phá thì phá ngay”, “muốn phá gì thì phá”.
- 07/11/1966: Đàm dẫn ~200 người tuyên thệ tại Thiên An Môn rồi đi Khúc Phụ.
- 09/11–07/12: phá 6.000+ văn vật, đốt 2.700+ sách cổ, 900+ tranh chữ, 1.000+ bia đá; dùng thuốc nổ để đào nhanh; xương Khổng Tử (551–479 TCN) cáo thị dân chúng rồi thiêu hủy; mộ Văn Tuyên Vương phá nát.
- Hệ quả lâu dài: Khổng Đức Thành (Kung Te-cheng, 1920–2008, hậu duệ đời 77 ở Đài Loan) thề không bao giờ trở lại Khúc Phụ.
Các vụ đào mộ tiêu biểu khác
| Người | Năm sống | Việc xảy ra |
|---|---|---|
| Khang Hữu Vi | 1858–1927 | Đào tại Thanh Đảo 8/1966; xương bị thị chúng, treo sọ với dòng chữ nhục mạ |
| Trương Chi Động | 1837–1909 | Kéo đổ bia, đập nát, 26/9 âm lịch 1966 đào hai vợ chồng ra làm nhục; trong nhà lúc chết chỉ có sách và tranh |
| Vũ Huấn | 1838–1896 | 28/08/1966 đào mộ, mang xương thị chúng rồi thiêu tro |
| Hải Thụy | 1514–1587 | Trong mộ chỉ còn vài sợi tóc/răng/xương + tiền đồng — cũng đem thị chúng rồi thiêu |
| Hoàng đế Vạn Lịch | 1573–1620 | Di hài + hậu phi lôi ra; xương vua treo cây rồi đốt chung hoàng hậu |
| Lăng vua Thuấn | ?–2184 TCN | San bằng; lăng Viêm đế cướp sạch |
| Chương Thái Đàm | 1868–1936 | Quân Nhật thời chiến còn làm lễ truy điệu lại sau khi lính đào nhầm; Hồng vệ binh 1966 san phẳng ném di thể ra đồng |
| Bao Chửng, Trương Cư Chính, Hoắc Khứ Bệnh, Vương Hi Chi, Bồ Tùng Linh… | — | Toàn bộ bị đào/hủy |
Gia đình họ Tưởng & họ Tống
- Mộ mẹ Tưởng Giới Thạch (Khê Khẩu) bị sinh viên Thượng Hải đào, hài cốt ném vào rừng.
- Cha mẹ Tống Khánh Linh ở nghĩa trang Vạn Quốc bị đào vì là bà con lãnh đạo Quốc dân đảng. Theo «Tống Khánh Linh truyện», lần đầu nhân viên thấy bà suy sụp than khóc; thư gửi Chu Ân Lai xin gìn giữ; mộ được sửa nhưng tên anh chị em trên bia không còn.